علت و درمان آب آوردن زانو در کودکان، جوانان و بزرگسالان

آب آوردن زانو

افیوژن مفصلی که معمولاً به آن آب آوردن زانو یا مایع کردن زانو گفته می‌شود، تجمع غیر طبیعی مایعات در یک مفصل یا اطراف آن می‌باشد. علت این امر معمولاً عفونت، آسیب و آرتروز است. آب آوردن مفصل زانو علاوه بر تورم، با درد و خشکی مفصل نیز همراه است.

زانو مفصلی است که بیشتر از مفاصل دیگر دچار آب آوردن می‌شود، اگرچه این عارضه ممکن است در مفاصل مچ پا، آرنج، شانه و لگن نیز ایجاد شود. اصطلاح افیوژن یا آب آوردن را می‌توان به طور جداگانه برای تجمع مایع در پوشش داخلی ریه‌ها نیز استفاده کرد که به آن پلورال افیوژن (آب آوردن ریه) می‌گویند.

آب آوردن مفصل را نباید با اِدِم (ورم) اشتباه گرفت. ادم تورم عمومی بافت‌ها است که در اثر التهاب، آلرژی، نارسایی قلبی و سایر شرایط ایجاد می‌شود. در مقابل، اصطلاح آب آوردن در خصوص توصیف تورم مفصل بکار برده می‌شود.

علائم آب آوردن زانو


در حالی که علائم آب آوردن مفصلی بدون توجه به علت زمینه‌ای مشابه هستند، ویژگی‌ها و شدت آن‌ها می‌تواند تا حد قابل ‌توجهی متفاوت باشد. علائم متداول آب آوردن مفصل زانو عبارتند از:

  • تورم: می‌تواند از یک ورم ​​ملایم و معمولی تا تورم و التهاب شدید باشد.
  • درد: می‌تواند از دردی مبهم و ضربان دار تا درد تیرکشنده‌ای باشد که توانایی حرکت را از فرد می‌گیرد.
  • خشکی مفصل: محدود شدن دامنه حرکتی مفصل یا بی‌حرکتی کامل مفصل
  • قرمزی و احساس گرما: با التهاب موضعی همراه است.

دیگر علائم اضافی که به دلایل مختلف مشاهده می‌شوند، عبارتند از:

  • آب آوردن مفصل ناشی از آسیب ممکن است با کبودی و خونریزی در فضای مفصل همراه باشد.
  • عفونت‌های مفصلی اغلب با علائم عمومی مانند تب، لرز، ضعف و بی‌حالی ظاهر می‌شوند.
  • آب آوردن مفصل ناشی از آرتروز شدید ممکن است منجر به آتروفی و تحلیل رفتن پیش‌رونده عضلات شود، این وضعیت، مهار آرتروژنیک عضلات (arthrogenic muscle inhibition) نامیده می‌شود.

یکی از عوارض و مشکلات شایع ناشی از آب آوردن زانو، تشکیل گره پر از مایع در فضای مفصل است که به کیست بیکر معروف است. این عارضه زمانی ایجاد می‌شود که میزان مایع مفصلی به حدی زیاد باشد که دوباره توسط بدن قابل جذب نباشد. اگرچه کیست بیکر وقتی کوچکتر است، ممکن است علائمی ایجاد نکند، اما شاید کیست‌های بزرگتر گاهی اوقات احساس شوند و با حرکت کردن فرد، باعث درد شوند.

علل


آب آوردن زانو را می‌توان به طور کلی به دو گروه سپتیک (ناشی از عفونت) یا آسپتیک (ناشی از دلایلی غیر از عفونت) طبقه‌بندی کرد. از علل عفونی معمولاً تحت عنوان آرتروز سپتیک یاد می‌شود. علل آسپتیک را می‌توان در مقوله‌های آسیب یا آرتروز دسته‌بندی کرد.

آرتروز سپتیک

آرتروز سپتیک که به آن آرتروز عفونی نیز گفته می‌شود، بیشتر به دلیل باکتریایی رخ می‌دهد.

وقتی آرتروز در اثر عفونت ایجاد می‌شود، شروع علائم معمولاً سریع بوده و به شدت احساس می‌شود. در زمینه عفونت مفصل، آب آوردن مفصل معمولاً بسیار دردناک است، خصوصاً با حرکت کردن فرد.

عفونت مفصلی ممکن است ناشی از یک عفونت سیستمیک باشد که در طی جریان خون منتقل شده است. شاید باکتری‌ها از طریق یک زخم نافذ یا یک عمل درمانی به مفصل وارد شده باشند. برخی از عواملی که می‌توانند خطر ابتلا به آرتروز سپتیک را افزایش دهند عبارتند از:

  • سن بالاتر
  • دیابت
  • ویروس اچ آی وی
  • مصرف دارو به صورت وریدی
  • عمل تعویض مفصل
  • جراحی اخیر مفصل
  • آرتروز

علل قارچی، ویروسی و انگلی معمولاً با ضعیف بودن سیستم ایمنی در ارتباط است، مانند افرادی که مبتلا به عفونت پیشرفته HIV هستند، گیرندگان پیوند اعضا یا کسانی که تحت شیمی درمانی برای درمان سرطان هستند.

آرتروز سپتیک

صدمه دیدن زانو

آسیب ورزشی یکی از دلایل شایع آب آوردن مفصل، به خصوص در زانو است. تصادف و سوانح رانندگی، افتادن شدید یا برخورد یا ضربه‌ی شدید نیز می‌تواند منجر به آب آوردن زانو شود.

این آسیب ممکن است به استخوان، بافت‌های همبند (مانند تاندون‌ها و رباط‌ها) یا غضروف روی مفصل (مینیسک) صدمه بزند. در این شرایط، درد، تورم، سفتی و دشواری در کشش یا چرخش مفصل شایع است.

علاوه بر صدمه‌ی ناشی از آسیب، آب آوردن مفصل زانو ممکن است در نتیجه آسیب ناشی از فشار تکراری (وارد شدن فشار مکرر) نیز ایجاد شود. آسیب استرسی مکرر، نوعی آسیب است که پس از تکرار زیاد حرکتی رخ می‌دهد و معمولاً در ارتباط با یک شغل یا یک فعالیت ورزشی می‌باشد. آب آوردن بیشتر در مفاصل بزرگتر مانند زانو، شانه، آرنج یا مچ پا رخ می‌دهد.

در زمینه آسیب‌های ناشی از فشار تکراری، آب آوردن مفصل زانو معمولاً همراه با بورسیت (التهاب کیسه پر از مایع که مفصل را بالشتک می‌کند) و تنوسینوویت (التهاب غلاف تاندون در جایی که عضله به استخوان متصل می‌شود) رخ می‌دهد.

آرتروز

آب آوردن مفصل یکی از ویژگی‌های شایع در آرتروز است که با التهاب مزمن یا یک دوره حادی از التهاب مفصل همراه است. التهاب، به خاطر تأثیر سیستم ایمنی بدن، همیشه با ادِم و گشاد شدن رگ‌های خونی ظاهر می‌شود.

در حالی که ایجاد التهاب برای دسترسی سلول‌های ایمنی بزرگتر به محل آسیب است، اما التهاب شدید یا مداوم می‌تواند منجر به تجمع مایعات بیشتری شود که بدن می‌تواند جذب کند؛ و در نتیجه آب آوردن مفصل رخ می‌دهد.

به طور کلی، دو نوع آرتروز وجود دارد:

  • استئوآرتریت که به آرتریت “ساییدگی و پارگی” نیز معروف است
  • آرتریت خود ایمنی، مانند آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی)، نقرس، آرتریت ایدیوپاتیک در نوجوانان و آرتریت پسوریازیس که در آن سیستم ایمنی به طور مستقیم یا غیرمستقیم به بافت‌های مفصلی حمله می‌کند.

حملات سیستم ایمنی خصوصاً در هنگام بروز نقرس شایع است؛ نقرس یک اختلال خود ایمنی است که با تجمع کریستال‌های اسید اوریک در فضای مفصل (بیشتر در انگشت شست پا) مشخص می‌شود. ظهور علائم نقرس غالباً آن‌قدر سریع و شدید است که آب آوردن مفصل از نتایج طبیعی آن می‌باشد.

تشخیص


تشخیص آب آوردن زانو ممکن است شامل معاینه فیزیکی، آزمایش‌های تصویربرداری و ارزیابی آزمایشگاهی مایعات مفصل باشد. علاوه بر این، پزشک سابقه پزشکی، وضعیت سلامت فعلی و علائمی که هم‌زمان با این شرایط در شما بروز کرده‌اند را برای رسیدن به تشخیص صحیح بررسی می‌کند.

تشخیص آب آوردن زانو

معاینه فیزیکی

در طی معاینه فیزیکی، پزشک مفصل را لمس و دست‌کاری می‌کند؛ با این کار می‌تواند موارد زیادی را در مورد علت اصلی بیماری تشخیص دهد. مثلاً:

  • در صورت وجود آرتروز، بافت روان کننده‌ی بین مفاصل که سینوویوم نامیده می‌شود، به صورت نرم و خمیری احساس می‌شود. علاوه بر این، برخلاف نقرس، این تورم تدریجی خواهد بود نه سریع.
  • عفونت‌های مفصلی به سرعت پیشرفت می‌کنند و باعث قرمزی و درد بیش از حد می‌شوند.
  • تورم حاد همراه با ناتوانی در تحمل وزن ممکن است نشان‌دهنده‌ی پارگی رباط یا شکستگی زانو باشد.

تست‌های تصویربرداری

پس از معاینه فیزیکی، آزمایش‌های تصویربرداری ممکن است برای تعیین علت دقیق آب آوردن زانو تجویز شود. هر آزمایش مزایا و محدودیت‌های خود را دارد:

  • در سونوگرافی از امواج صوتی برای به تصویر کشیدن استخوان و بافت‌های همبند استفاده می‌شود. این آزمایش می‌تواند برای تائید آرتروز یا التهاب تاندون‌ها یا رباط‌ها استفاده شود.
  • عکسبرداری رادیولوژی و سی‌تی‌اسکن که در هر دوی آن‌ها، بیمار در معرض پرتوی یونیزه قرار می‌گیرد و برای تشخیص و توصیف شکستگی استخوان و آرتروز مناسب‌ترند.
  • ام آر آی که از میدان‌های مغناطیسی و امواج رادیویی استفاده می‌کند، قادر به تصویر کشیدن بافت نرم، غضروف و ساختارهای مفصلی است که آزمایش‌های دیگر نمی‌توانند این موارد را نشان دهند.

تست‌های تصویربرداری

آنالیز مایعات مفصلی

در طی روند تشخیص وضعیت شما، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد که مایعات را از فضای مفصل که تحت عنوان مایع سینوویال شناخته می‌شود، بیرون بکشد تا به کاهش فشار و درد زانویتان کمک کند. این روش که به آن آرتروزنتز گفته می‌شود، می‌تواند برای گرفتن نمونه‌ای از این مایع برای ارزیابی در آزمایشگاه نیز استفاده شود.

برخی از نمونه مواردی که آنالیز مایعات سینوویال می‌تواند نشان دهد، شامل موارد زیر است:

  • مایع به رنگ کدر می‌تواند نشان‌دهنده‌ی ابتلا به روماتیسم مفصلی به دلیل افزایش التهاب در گلبول‌های سفید خون (به طور کلی بیش از 10 هزار در میلی‌متر مکعب) باشد.
  • مایع سبز مایل به زرد ممکن است نشان‌دهنده‌ی عفونت باشد، به ویژه اگر تعداد گلبول‌های سفید خون (WBC) بیش از 20،000 در میلی‌متر مکعب باشد. آثاری از چرک نیز ممکن است در مایع دیده شود.
  • مایع طلایی رنگ معمولاً به نقرس مربوط است. در معاینه میکروسکوپی نیز ممکن است بلورهای اسید اوریک سوزن مانندی دیده شود.
  • مایعات خونی یا صورتی نشانه اصلی آسیب دیدگی مفصل است.
  • مایع شفاف معمولاً همراه با آرتروز دیده می‌شود زیرا شامل هیچ التهابی نمی‌شود. تعداد گلبول‌های سفید خون معمولاً زیر 2000 خواهد بود.

در صورت مشکوک بودن به عفونت، آزمایشگاه ممکن است یک کشت برای رشد و جداسازی باکتری‌ها یا قارچ‌های مهاجم را نیز انجام دهد.

درمان


علت اصلی هرچه باشد، درمان معمول و متداول آب آوردن زانو شامل استراحت، استفاده از یخ بر روی ناحیه، بی‌حرکتی و مصرف داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) مانند Advil (ایبوپروفن) یا Aleve (ناپروکسن) است.

درمان آب آوردن زانو

در برخی موارد، اگر تورم خیلی شدید باشد، ممکن است از روش آرتروسنتز (کشیدن آب از مفصل) استفاده شود. بعد از این روش، ممکن است تزریق کورتیکواستروئید داخل مفصلی انجام شود تا التهاب و درد به سرعت کاهش یابد، خصوصاً اگر آسیب دیدگی شدید یا مفصل دچار آرتروز باشد.

عفونت‌ها را معمولاً می‌توان با یک دوره مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی برای 14 روز با طیف وسیعی از داروها مانند سیپروفلوکساسین درمان کرد. انواع جدی‌تری از عفونت، مانند عفونت‌های ناشی از سوزاک سیستمیک (systemic gonorrhea) یا استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA)، ممکن است به یک دوره آنتی‌بیوتیک وریدی بین دو تا چهار هفته نیاز داشته باشند.

همچنین برای کنترل بهتر آرتریت روماتوئید و سایر شرایط آرتریت خود ایمنی ممکن است به اقدامات دیگری نیاز باشد. این اقدامات می‌توانند شامل استفاده از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی بدن، مانند متوترکسات و هومیرا (آدلیومیماب) باشد که هدف آن تعدیل پاسخ غیر طبیعی سیستم ایمنی است.

آرتروپلاستی (جراحی مفصل) مختص صدمات جدی مفصلی یا ترمیم مفاصل بی‌حرکت توسط آرتروز است. موارد شدید ممکن است نیاز به عمل تعویض مفصل داشته باشد.

پیشگیری


اگرچه همیشه نمی‌توان از آب آوردن زانو جلوگیری کرد، اما مواردی وجود دارد که می‌توانید برای کاهش قابل توجه خطر ابتلای به آن انجام دهید:

پیشگیری از آب آوردن زانو

  • در صورت اضافه وزن، کم کردن وزن می‌تواند فشار و استرس را از روی مفاصل لگن و زانو کم کند.
  • اگر در زانو، لگن یا مچ پا احساس درد می‌کنید، بهتر است به تمرینات ورزشی کم اثر (برخورد هر دو پا با هم به روی زمین کم باشد) بپردازید. از وزنه‌های سنگین یا حرکات اسکات عمیق اجتناب کنید.
  • از تمرینات مقاومتی برای تقویت عضلات واقع در مفصل یا در اطراف آن استفاده کنید. این تمرینات می‌توانند شامل استفاده از دستگاه کشش پا برای تقویت زانوها یا تمرینات با کش استقامتی برای تقویت عضلات شانه و روتاتور کاف باشند.
  • قبل از شروع تمرینات کشش‌های آرام زانو را انجام دهید یا در طول روز، اگر مدت زمان طولانی پشت میز نشسته‌اید، این کشش‌ها را انجام دهید.
  • هنگام انجام ورزش‌های برخوردی یا کارهای دستی، از یک ساپورت کشی یا بریس نگه‌دارنده زانو استفاده کنید.
  • هرگز فراتر از توانایی‌های جسمی‌تان، از خود کار نکشید، خصوصاً با افزایش سن. این ممکن است شامل تغییر در انواع ورزش‌هایی باشد که انجام می‌دهید (مانند تغییر وضعیت از دویدن به دوچرخه‌سواری).
  • برای دست پیدا کردن به چیزی، به بدنتان فشار نیاورید. برای دسترسی به وسایلی که دستتان نمی‌رسد، می‌توانید از چهارپایه استفاده کنید.
  • به بدن خود گوش دهید. اگر درد مفصلی حاد یا مداوم دارید، هر چه زودتر برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.
این نوشته منتشر شده در زانو,مقالات می باشد. جهت اضافه کردن به علاقمندی های مرورگر خود بر روی لینک صفحه کلیک نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس و مشاوره